Koopkracht en inflatie

Daar waar economisten de economische kosten van relatief hoge inflatie, zoals nu, gering inschatten, lijkt de publieke opinie daar veel meer van wakker te liggen[1]. Dat vertaalt zich de jongste tijd vooral in een koopkrachtheisa. Die zou wegsmelten als sneeuw voor de zon. Koopkracht wordt uitgehold door inflatie als er geen inkomenscompensaties optreden.

In België is er in feite macro-economisch geen koopkrachtprobleem.

 20222023
België+0,6 %+3,2
Nederland-2,7+1,9

Bron: NBB, Oekraïne-update 26.3.2022; CPB, CEP  maart 2022.

Door de veralgemeende indexatie van lonen en uitkeringen zal zelfs in 2022 de reële koopkracht van de gezinnen nog toenemen. Dat is anders in de meeste andere landen. Dat durft in de koopkrachtheisa wel eens ondergesneeuwd te geraken.

De unieke veralgemeende indexatie zwengelt de loonprijsspiraal aan en kan/zal de inflatie in België “accentueren” in vergelijking met andere landen. Mede daardoor zal dat op korte en middellange termijn tot een concurrentiekrachtprobleem leiden[2], maar dat lijken zorgen voor later.

 Stimulerend beleid

De “onverwacht” hoge en hardnekkige inflatie zeker in de VSA , maar ook in Europa heeft te maken met het (te) stimulerend fiscaal en monetair beleid. Bij de start van de coronacrisis werd algemeen gedacht dat die jaren op de groei ging wegen en wou men de fout van na de grote recessie (2008-2009,) toen er een te restrictief beleid werd gevoerd, vermijden.

Het is anders gelopen: de schade aan economie leek kortstondig en in 2021 volgde al een sterke spontane correctie, die onnodig (blijkt achteraf) werd aangewakkerd door fiscale en monetaire stimulansen.

Om de inflatie te temperen en om de loonprijsspiraal te matigen, zal restrictief beleid nodig zijn (fiscaal en monetair). Gezien restrictief fiscaal beleid het snelst werkt, zou dat vlug remmend moeten worden. Dat inzicht kwam pas laat en is er bij sommigen nog niet doorgedrongen. Koopkrachtverhogende maatregelen stimuleren een al verhitte economie en wakkeren de inflatie aan. De verwachting dat ondernemingen hun gestegen winstmarge zullen gebruiken om de kostenstijging van grondstoffen en lonen op te vangen, is naïef tegen de achtergrond van een fors expanderende economie.

In een periode van hoge inflatie en ongeziene arbeidsmarktspanningen is het “waanzin” om volop “het meest ambitieuze investeringsplan dat een Vlaamse regering ooit in de steigers zette” uit te voeren. Het plan “Vlaamse veerkracht” voorziet 4,3 mrd investeringen om “het economische en maatschappelijk weefsel te herstellen”, maar in feite blijkt er geen schade te zijn.

Als inflatiebestrijding populair is, dan zou men dat best zo snel mogelijk doen en zich niet vergalopperen in symptoombestrijding.

Het negeren, ontkennen en relativeren van de grond van het probleem, komen sommigen bekend voor, nl. het malgoverno uit de jaren ’70 heeft dat heeft geduurd van 1974-1981[3].


[1] Zie The Economist, A spectre returns. Economists and the public have very different views on inflation, 23.4.2022. Het omgekeerde geldt voor deflatie, veralgemeende prijsdalingen. Wat economisten angstvallig willen vermijden, maar waar het publiek spontaan niet zo afkering van is. De jongste decennia is deflatie slechte een hypothetisch gevaar.

[2] Zie https://dannygeerts.wordpress.com/2022/02/22/naar-een-loonindexatie-uitstap/

Zie ook Henri Bogaert, Etienne de Callataÿ, Wim Coumans, Olivier Lefebvre, Luc Leruth, Baudouin Meunier, Crise de l’énergie : ne répétons pas les erreurs des années 70, Le Soir 5.4.2022

[3] Wim Heylen, Steven Van Hecke, Regeringen die niet regeren. Het malgoverno van de Belgische politiek, 2008.

Een gedachte over “Koopkracht en inflatie

  1. Na mijn pensioen (over in principe een kleine 5 jaar) plan ik (eindelijk) die economische basiscursus te volgen die prof. Decoster nu nog geeft aan de KU Leuven (wellicht dan door zijn opvolger) om jouw economische beschouwingen op een wat dieper niveau te kunnen vatten. Is echt een gemis in mijn vorming.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s